Ośrodek Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego
     OBN
     biblioteka
     wydawnictwa
     nowości wydawnicze
     kwartalnik naukowy
 Komunikaty Mazursko-Warminskie
     badania naukowe
     aktualności
     sprawozdania
     pracownicy
     Towarzystwo Naukowe
     im. Wojciecha Ketrzynskiego
     Biuletyn Obwód Kaliningradzki
     Centrum Badań Wschodnich
     Nagroda im. W. Kętrzyńskiego
     Pracownia Kopernikańska
     Katalog on-line
     galeria
     sesje
     Ogłoszenia, konkursy
     kontakt
     archiwum  aktualności
O
Zenobiusz Michał Bednarski
 
Polacy na wydziale lekarskim Uniwersytetu Dorpacko-Jurjewskiego w latach 1889-1918 i Estońskiego Uniwersytetu Narodowego w Latach 1919-1940
 
Olsztyn 2006, wyd. I, B-5, oprawa karton
 
Cena książki to: 25.00 zł netto / 26.25 zł brutto;
 
Stan w magazynie: dostępne
 
Tylna okładka
 
Praca jest kontynuacją ogłoszonej wcześniej (mps 1975 r.) dysertacji oraz wydanej drukiem jej uzupełnionej wersji (2002 r.) - Polacy na Wydziale Lekar¬skim Uniwersytetu Dorpackiego w latach 1802-1889. W ten sposób został zam¬knięty okres, w którym Polacy studiowali w Dorpacie-Jurjewie.
Zmiany na mapie Europy w wyniku pierwszej wojny światowej, w tym rów¬nież odzyskanie przez Polskę i Estonię niepodległości spowodowały, że oba kraje stworzyły warunki, w których młodzież mogła zdobywać wykształcenie na wła¬snej ziemi i w ojczystym języku. Nikt nie przypuszczał, że w tak krótkim.czasie zaidzie tak wiele wydarzeń, które zburzą dotychczasowy porządek. Nieaktualne stały się starania najstarszej polskiej korporacji studenckiej – Konwentu „Polonia” – o wybudowanie w Dorpacie-jurejewie domu konwentowego (1912r.), pod budowę którego zakupiono w tym czasie odpowiednią działkę. W 1918 r. i latach następnych trzeba było zadbać o przeniesienie ruchomego majątku konwentu do Wilna. Akta Konwentu „Polonia" nie zostały uporządkowane, a są one doskona¬łym źródłem do historycznego opracowania dziejów tej korporacji studenckiej; aktualnie znajdują się w Bibliotece Akademii Nauk Litwy w Wilnie. .
W 1928 r. w 100-lecie powstania Konwentu „Polonia" w Wilnie odbyły się uroczystości rocznicowe. Organizatorom nie udało się wydać w rocznicę ani w latach późniejszych albumu poświęconego jego członkom (Album Polono-rum); ocalała jedynie jego wersja w maszynopisie, która znajduje się w kraju. .
Konwent „Polonia" odegrał znaczącą rolę w patriotycznym wychowaniu Po¬laków studiujących w Dorpacie. Owocowało to w latach następnych, kiedy jako fllistrzy nadal tworzyli wspólnotę służącą dobru wspólnemu i poczuwali się do obowiązku pracy dla kraju. .
Druga Rzeczpospolita korzystała w dużym stopniu z umiejętności lekarzy dorpatczyków. Po drugiej wojnie światowej ponad pięćdziesięciu lekarzy dor-patczyków sprawowało w naszym kraju opiekę lekarską. Dziś nie ma ich wśród żyjących. Ale dorpatczycy, to nie tylko lekarze. Byli wśród nich przedstawicie¬le nauk przyrodniczych, ścisłych, prawniczych, humanistycznych, z zakresu li¬teratury i sztuki, teologii protestanckiej. Wszystkich łączyła przynależność do Konwentu „Polonia" podczas studiów, a w czasie pracy zawodowej członkostwo w dawnej studenckiej korporacji. To zobowiązywało do właściwych zachowań nie tylko na co dzień, ale i w sytuacjach wyjątkowych, np. gdy zachodziła po¬trzeba walki o niepodległość Polski w czasie drugiej wojny światowej. O ofia¬rach poniesionych przez członków Konwentu „Polonia" świadczą tablice pamiąt¬kowe, jedna w kraju, druga w Londynie (reprodukcje zamieszczono w książce)- skromny, ale jakiż wymowny dar potomnych i jednocześnie uznanie dla ich bo¬haterstwa i ofiary z życia. .
Polska historiografia, dotycząca Uniwersytetu w Dorpacie-Jurjewie w la¬tach 1802-1918 i w Tartu 1919-1940, jest skąpa, zwłaszcza jeśli chodzi o lata po 1889 r. Wyprzedzają nas pod tym względem Niemcy i Rosjanie. Dlatego, je¬śli ta książka przyczyni się w jakimś stopniu do wzbogacenia jej i obudzi zain¬teresowanie historyków tą tematyką, będzie to dla autora należnym uznaniem za poniesiony trud. .
Zenobiusz M. Bednarski